موزه و خانه سفال تبریز یکی از موزه های شهر تبریز است که در خیابان شمس تبریزی قرار گرفته است. این موزه از بخش های مختلفی شامل نمایشگاه آثار سفالگران تبریزی نظیر احمد قابچی، عباس قابچی و فریده تطهیری مقدم؛ حوضخانه که نمایشگاه های کوتاه مدت سفالگری در آن برپا می شود؛ فروشگاه آثار سفالگران؛ کلاس های آموزشی و نمایش مراحل گوناگون سفالگری به صورت زنده تشکیل یافته است.
خانه سفال این بنای زیبا و قدیمی جزو آلبوم خانه های تاریخی تبریز می باشد که تاریخ بنای آن به دوره قاجاریه و پهلوی بر می گردد. بنا شامل یک زیر زمین و یک طبقه فوقانی می باشد که با معماری زیبا و اصیل ایرانی زیبایی خاصی به خود گرفته است ، نمای اصلی بنا دارای ایوان می باشد که بر روی دو ستون استوار شده است و با گچبری های زیبایی تزیین شده است.
در چند سال اخیر این بنا توسط سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری استان خریداری شد و پس از مرمت و بازسازی به مرکز آموزش هنرآموزان و تجمع هنرمندان رشته سفالگری تبدیل و از سال 1374 نیز بعنوان نمایشگاه و خانه سفال در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت .
موزه سفال ( خانه سفال )
موزه زنده سفال تبریز فضایی است كه پیغام نیاكان ما را در عرصه سفالگری به گوش، چشم ما، دست ما و مهمتر از همه به روح ما میرساند. به روح انسان قرن بیست و یكم كه از فطرت خود فاصله زیادی یافته و در آرزوی وصل به اصل خود است.
خاك در دسترس ترین و نخستین ماده ای بوده كه بشر آغازین با آن بسیاری از نیازهایش را برطرف كرده است. خاك را با آب مخلوط نموده و از آن گل ساخته، و با گل به لذت و قدرت آفرینش رسیده است. گل فرم پذیر و نقش پذیر بوده، با آن خشت و پیاله ساخته تا به نیازهای زندگی روزمره اش ، جواب دهد و بعد اندیشه هایش را برآنها نقش زده است. با ساخت پیكره هایی از گل به باورها و ترس هایش پاسخ گفته است. با آتش دیدن ساخته های گلینش شاهد معجره ای شده است : همه چیز در آتش میسوخته و گل دركام آتش سخت تر و ماندگارتر میگردیده است!
سفالینه ها حتی پس از مرگ نیز با نیاكان ما همراه می شدند تا در حیات بعدی مورد استفاده قرار گیرند و امروز همان سفالینه ها ، پیام گذشتگان را به ما میرسانند.
بخشهای مختلف خانه سفال:
۱- نمایشگاه دائمی از آثار استاد عباس قابچی، استاد احمد قابچی و استاد فریده تطهیری مقدم و بهترین آثار هنرمندان و هنرجویان سفالگر استان آذربایجان شرقی ( با خاك سفید )
۲- حوضخانه: محل برگزاری نمایشگاههای موقت از آثار هنرمندان سفالگر به صورت انفرادی و گروهی و برگزاری جلسات نقد و بررسی و اجتماعات هنری و فرهنگی
۳- فروشگاه دائمی برای عرضه آثار هنرمندان سفالگر
۴- كلاسهای آموزشی شامل: كلاس چرخكاری، كلاس نقاشی روی سفال، كلاس آشنایی با مراحل تولید سرامیك سنتی با خاك سفید آذربایجان
۵- ارائه مراحل مختلف كار سفالگری با خاك سفید به روش سنتی (بازدید با هماهنگی قبلی) شامل: آماده سازی گل، چرخكاری و تراش بدنه، آماده سازی لعاب، خرد كردن شیشه، كار با آسیاب سنگی، آماده سازی رنگینه مس، پخت اول ، لعاب زنی، پخت دوم ، كوره چینی
مراسم سالانه انجمن دوستداران سفال آذربايجان شرقي:
-برگزاري نمايشگاه سفره هاي نوروزي همه ساله از آخر اسفند تا 13 فروردين
-مراسم عيد ديدني
-برگزاري مراسم افطاري در ماه مبارك رمضان
-اجراي يادمان به مناسبت سالروز گشايش موزه زنده سفال تبريز
-مراسم سالروزگشايش موزه زنده سفال همه ساله دردهم شهريورماه
-اردوهاي علمي و فرهنگي
